Ubuntu: Hoe een Afrikaanse filosofie de wereld kan redden

Waarom is het zo belangrijk voor onze gemeenschappelijke toekomst om met anderen verbonden te blijven?

In het kader van het Belmundo festival 21, dat de Stad Gent de hele maand maart online organiseerde, werden Olivier Tshinkobo, ambassadeur van Job@uBuntu en projectmedewerker Tijs Degeyndt  uitgenodigd om in discussie te gaan met het publiek over de thema’s van het samenleven in onze maatschappij en over de “Ubuntu-filosofie”. Kort samengevat staat Ubuntu voor : ik ben omdat wij zijn en wij zijn omdat ik ben. Maar achter die schijnbaar eenvoudige zin schuilt veel diepgang, een ideeëngoed dat heel veel aspecten van ons leven zin geeft.

We hebben het woord gegeven aan Tijs (business developer voor Job@ubuntu) om uit te leggen hoe hij het hoofdthema van de conferentie benaderde, namelijk “Hoe een Afrikaanse filosofie de wereld kan redden ”

Wat was het hoofdthema van het  Belmundo festival en wat hebben de activiteiten van Job@uBuntu ermee te maken ?

Het diversiteitsfestival Belmundo draait in de eerste plaats om internationale solidariteit maar dit jaar was het thema ‘system change ‘. Ubuntu is de interessante link met dit thema, daarnaast is de uiteindelijke doelstelling van Job@uBuntu ook relevant : we willen immers systemische verandering teweegbrengen in de arbeidskansen van Afrodsescendenten in België. Om de internationale component van het festival te respecteren hebben we voor een iets bredere invalshoek gekozen door meer in te zoomen op de levenswijsheid, de filosofie achter Ubuntu.

In welke mate is verbinding belangrijk voor het welzijn op de werkplaats volgens jou?

We leven in een samenleving die ervan overtuigd is dat een probleem opgedeeld moet worden in kleinere deelproblemen en dat die dan ieder op zich moeten aangepakt worden. Dat biedt enorm veel voordelen en maakt het makkelijker om in etappes ‘de berg’, als spreekwoordelijke uitdaging, te beklimmen.

Wat Ubuntu ons leert is het belang van de verbindingen tussen de deelproblemen te herkennen en te erkennen. Soms is er een andere grondoorzaak die een kettingreactie in gang zet waardoor het bekomen van oplossingen plots bemoeilijk wordt op verschillende vlakken. Alleen als we oog hebben voor het geheel en voor de verhouding tussen verschillende betrokkenen kunnen we deze aanpakken. De focus lijkt soms te ver doorgeschoven naar specialisatie, iedere betrokkene bekijkt het probleem vanuit zijn eigen standpunt en vergeet daardoor open te staan voor de blik, gevoelens, ideeën van ‘de ander’.  Onze realiteit wordt waarachtiger wanneer we ze delen met ‘de ander’ en dat is een beginvoorwaarde om tot oplossingen te komen : het probleem op dezelfde manier zien. Vandaag wordt hier, niet alleen wanneer het over zoektocht naar werk gaat, vaak aan voorbijgegaan en dat heeft ook negatieve consequenties.

Deze lezing liet toe om daar licht op te schijnen.

Wat zijn de 6 bouwstenen ontwikkeld door Job@uBuntu en in welke mate dragen ze bij tot het bekomen van duurzame tewerkstelling?

Doorheen het documenteren van de ervaringen van onze TOASE* en wat beschreven wordt in de literatuur merkten we dat er disconnectie optreedt op 6 belangrijke domeinen :

In de verbinding met zichzelf : voel ik me verbonden met mijn eigen gedachten en gevoelens, herken en aanvaard ik mezelf ?

Met de gemeenschap : voel ik me deel van een grotere gemeenschap de Belgische, Brusselse, Vlaamse, en Afrikaanse ? Hoe beïnvloedt me dit ?

Met mijn talenten en purpose : voel ik me verbonden met waar ik goed in ben en wat me motiveert en energie geeft ?

Met mijn toekomstige rol : zie ik een carrièrepad voor me waar ik me gericht op kan voorbereiden of mee verbinden?

Met systemische rol: voel ik me verbonden met de rol die ik speel in het grotere plaatje ? Hoe ik kan mee kan bijdragen aan system change ?

We zien het creëren of herstellen van verbinding met deze 6 bouwstenen als een pad naar een waardevolle job op maat van iemands talenten en dromen.

Hoe kan de Ubuntu-filosofie ons leren om vandaag in België om te gaan met racisme of discriminatie op de werkvloer?

Racisme en discriminatie vallen onder geen enkel beding moreel goed te keuren. Het wordt gebruikt als een manier om een barrière op te werpen tussen zichzelf en ‘de andere’ het is een mechanisme dat vaak voortkomt uit angst en/of onwetendheid.

Wat ubuntu daartegenover zet is het actief streven naar verbinding, een minzaam dwingen om het perspectief van de ander te begrijpen en daardoor de angst of onzekerheid op te heffen en te beseffen dat we niet in competitie met elkaar hoeven te zijn. Als we ieder van goede wil zijn dan is ‘de ander’ de bondgenoot om complementair aan elkaar oplossingen te zoeken voor de problemen die universeel zijn. Ubuntu helpt om in te zien dat we veel meer delen dan dat wat ons scheidt.

 

* Travailleur d’Origine Africaine Sans Emploi